Việt Nam sẵn sàng cùng ASEAN xây dựng hạ tầng trí tuệ và mạng lưới AI thống nhất

Vừa qua, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 do Việt Nam đăng cai tổ chức. 

Hội nghị quy tụ các Bộ trưởng phụ trách lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông và chuyển đổi số của các nước thành viên ASEAN, Tổng thư ký ASEAN, đại diện các đối tác đối thoại, các tổ chức quốc tế, cùng đông đảo đại biểu trong và ngoài khu vực.

Trong hơn một thập kỷ qua, ASEAN đã đạt nhiều thành tựu nổi bật trong thúc đẩy "kết nối", số người dùng Internet tăng gần gấp đôi, hạ tầng 4G phủ rộng khắp và 5G nhanh chóng trở thành chuẩn mực mới. Tuy nhiên, khi các hoạt động kinh tế – xã hội ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, thách thức không còn dừng ở việc có kết nối hay không, mà là mỗi kết nối có tạo ra tri thức mới, giá trị mới và năng lực thích ứng mới hay không.

Chính vì vậy, Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 tập trung thảo luận các vấn đề trọng tâm như chuyển đổi số, kinh tế số, kết nối hạ tầng và nền tảng số, quản trị dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn - an ninh mạng, cũng như tăng cường hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế.

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết ý nghĩa của chủ đề Hội nghị năm nay “ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ" đã nêu bật một bước chuyển mang tính thời đại trong tư duy phát triển số của ASEAN: từ hạ tầng kết nối sang hạ tầng trí tuệ.

Đổi mới là động lực của phát triển. Phát triển tất yếu sẽ nảy sinh những vấn đề mới, và chính những vấn đề mới đó đòi hỏi những tư duy, cách tiếp cận và giải pháp mới để xử lý, tiếp tục tạo ra sự phát triển mới. Điều này càng thấy rõ nét trong kỷ nguyên số hiện nay và đòi hỏi khả năng thích ứng cao của tất cả chúng ta.

Chính vì vậy, chuyển từ hạ tầng kết nối sang hạ tầng trí tuệ không chỉ là một lựa chọn mà là một tất yếu của thời đại số, đặt ra yêu cầu ASEAN phải có một kế hoạch tổng thể số mới, mang tính dẫn dắt, tích hợp và bao trùm nhằm vượt ra khỏi cách tiếp cận phát triển số đơn lẻ để hướng tới một không gian ASEAN số thống nhất, một mạng lưới trí tuệ AI ASEAN thống nhất.

Bộ trưởng cũng cho biết, Việt Nam sẵn sàng cùng ASEAN hiện thực hóa sự thích ứng này thông qua hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và đồng triển khai các sáng kiến chung. Đặc biệt trong các lĩnh vực dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và thử nghiệm chính sách. Qua đó, đóng góp vào việc định hình tầm nhìn số ASEAN giai đoạn hậu 2025 theo hướng: Hạ tầng số, hạ tầng trí tuệ, hạ tầng vật lý số, hạ tầng của nền kinh tế thích ứng, bao trùm, an toàn và bền vững.

Để hiện thực hóa bước chuyển đổi này một cách thuận lợi và hiệu quả, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, ASEAN cần tập trung triển khai 8 định hướng chuyển đổi trọng tâm.

Về hạ tầng, trọng tâm được chuyển từ hạ tầng viễn thông sang hạ tầng số, kết nối thông minh, tích hợp điện toán đám mây, IoT, Dữ liệu, AI, 5G, 6G, vệ tinh và thiết bị số. AI chính thức trở thành một thành phần của hạ tầng số, hạ tầng trí tuệ. Mỗi quốc gia có hạ tầng trí tuệ riên, ASEAN có hạ tầng trí tuệ ASEAN.

Về Chính phủ số, trọng tâm được chuyển từ Chính phủ điện tử sang Chính phủ số, vận hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo gắn với mục tiêu phát triển bền vững, năng lực ứng phó với bất định, thảm họa.

Về an toàn và tin cậy, chuyển từ dịch vụ số tin cậy sang xây dựng hệ sinh thái số tin cậy, sang hợp tác khu vực về chống lừa đảo trực tuyến, bảo vệ quyền riêng tư, an toàn đám mây và trao đổi dữ liệu xuyên biên giới tin cậy.

Về phát triển bao trùm số, trọng tâm được dịch chuyển từ mở rộng kết nối số sang nâng cao năng lực số, chuyển từ mở rộng khả năng tiếp cận kinh tế số sang xây dựng xã hội số trao quyền cho người dân.

Đối với nguồn nhân lực, định hướng phát triển được chuyển từ nhân lực số phổ thông sang nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ nhân tài năng lực số trong các lĩnh vực về trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, Cloud và khoa học dữ liệu gắn với năng lực làm chủ, ứng dụng và quản trị trí tuệ nhân tạo, đáp ứng yêu cầu chủ động định hình và dẫn dắt các công nghệ mới.

Trong đổi mới sáng tạo, trọng tâm chuyển từ hỗ trợ khởi nghiệp đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động với Sandbox và khung chính sách thúc đẩy kinh tế sáng tạo, dữ liệu mở và thương mại hóa kết quả nghiên cứu thông qua spin-off và liên doanh.

Về kinh tế, thương mại và công nghiệp, trọng tâm được chuyển từ mở cửa dịch vụ số xuyên biên giới sang vận hành thị trường số thông suốt với cạnh tranh bình đẳng, chuyển đổi công nghiệp thông minh và dịch vụ số thúc đẩy thương mại, logistics tạo thuận lợi cho thương mại xuyên biên giới.

Về chuyển đổi số xanh với định hướng mở rộng từ tiết kiệm năng lượng sang trung tâm dữ liệu xanh, kinh tế tuần hoàn ICT và tích hợp tiêu chí ESG (Môi trường, Xã hội, Quản trị) vào các chính sách số của ASEAN.