Từ 1/3/2026, hải quan được chủ động tạm dừng thông quan hàng hóa nghi giả mạo

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 06/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư số 13/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi tại Thông tư số 13/2020/TT-BTC), nhằm hoàn thiện khung pháp lý về kiểm tra, giám sát và xử lý hàng hóa xuất nhập khẩu có dấu hiệu giả mạo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2026.

Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư là bổ sung cơ chế cho phép hải quan chủ động tạm dừng làm thủ tục đối với lô hàng nghi ngờ giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý hoặc sao chép lậu.

Theo đó, căn cứ kết quả phân tích dữ liệu và thông tin nghiệp vụ, Đội trưởng Hải quan nơi đăng ký tờ khai được quyền quyết định tạm dừng thông quan mà không cần chờ đề nghị từ chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.

Ngay sau khi ban hành quyết định, cơ quan hải quan phải thông báo cho chủ thể quyền trong thời hạn 8 giờ làm việc, đồng thời tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa để xác định dấu hiệu vi phạm. Trường hợp xác định là hàng giả hoặc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan xử lý theo quy định của pháp luật; nếu có dấu hiệu tội phạm hình sự, hồ sơ sẽ được chuyển cho cơ quan chức năng để điều tra.

Thông tư cũng chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ đề nghị bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quy định rõ thời hạn 20 ngày làm việc để Cục Hải quan xem xét, chấp nhận hoặc từ chối hồ sơ, đồng thời bổ sung các trường hợp từ chối tiếp nhận nhằm hạn chế hồ sơ không hợp lệ.

Bên cạnh đó, hồ sơ đề nghị kiểm tra, giám sát chủ yếu được thực hiện qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan, chỉ tiếp nhận hồ sơ giấy khi hệ thống gặp sự cố. Thông tư cũng bổ sung quy định kiểm tra, giám sát hàng hóa liên quan quyền sở hữu trí tuệ trong thương mại điện tử, áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và quy trình tương tự hàng hóa truyền thống.