Biến động vàng 2026, nhà đầu tư đứng trước cơ hội lẫn thách thức

Thị trường vàng: “Phi lý” của giá - “có lý” của tâm lý

Giá vàng thế giới đã lần đầu vượt mốc 5.000 USD/ounce và có thời điểm tiến sát 5.200 USD/ounce, đẩy thị trường kim loại quý vào một giai đoạn biến động mạnh. Trong nước, vàng miếng SJC liên tục thiết lập mức giá cao mới, vượt 182 triệu đồng/lượng vào sáng 28/1/2026, trong khi vàng nhẫn 9999 cũng tăng đáng kể theo xu hướng chung.

Nhìn từ diễn biến bên ngoài, mức tăng mạnh của giá vàng dễ tạo cảm giác thị trường đang trở nên “phi lý”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, sự leo thang này phản ánh những yếu tố mang tính cấu trúc đứng sau, chứ không phải các biến động nhất thời.

Thứ nhất, bất ổn địa chính trị toàn cầu kéo dài - từ xung đột khu vực đến cạnh tranh thương mại -  tiếp tục làm gia tăng nhu cầu tìm kiếm tài sản an toàn.

Thứ hai, áp lực lạm phát dai dẳng khiến nhiều ngân hàng trung ương duy trì xu hướng mua vào và nâng tỷ trọng dự trữ vàng, tạo lực hỗ trợ đáng kể cho giá kim loại quý.

Thứ ba, niềm tin vào các kênh đầu tư truyền thống suy yếu, nhất là khi thị trường bất động sản chững lại và chứng khoán biến động mạnh, khiến dòng tiền có xu hướng chuyển sang vàng như một điểm tựa an toàn hơn trong ngắn và trung hạn.

Ở góc độ tiêu dùng và đầu tư, tâm lý thị trường hiện cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Đối với nhóm tích trữ, nhiều người vẫn duy trì thói quen “mua vàng để dành”. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý trong năm 2026 là xu hướng chuyển dịch mạnh từ vàng miếng sang vàng nhẫn. Theo các chuyên gia, vàng nhẫn có tính thanh khoản linh hoạt hơn và biên độ sinh lời tốt hơn trong bối cảnh chênh lệch giá vàng trong nước - thế giới tiếp tục ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, nhóm đầu tư lướt sóng chấp nhận rủi ro cao hơn với kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục tăng, thậm chí có thể hướng tới vùng 6.000 USD/ounce theo một số dự báo quốc tế. Tuy vậy, nhóm này cũng dễ chịu tác động hơn trước biến động lớn của thị trường, nhất là khi chênh lệch giá mua - bán của vàng miếng SJC đang ở mức cao.

Cẩn trọng với nguy cơ "rủi ro giá"

Dù triển vọng dài hạn của vàng vẫn được đánh giá tích cực, nhiều chuyên gia cho rằng việc “xuống tiền” ở thời điểm hiện nay có thể tiềm ẩn rủi ro nhất định. Chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới khiến nhà đầu tư có thể gặp bất lợi ngay từ khi mua vào. Nếu thị trường xuất hiện một nhịp điều chỉnh mạnh, vàng miếng hoàn toàn có thể trở thành rủi ro cho những nhà đầu tư chạy theo tâm lý đám đông.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước đang nghiên cứu các giải pháp nhằm thu hẹp chênh lệch giá và từng bước vận hành sàn giao dịch vàng để tăng tính minh bạch cho thị trường. Khi các biện pháp này được triển khai, giá vàng trong nước có thể điều chỉnh theo hướng ổn định hơn.

Các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư tuân thủ nguyên tắc “không bỏ trứng vào một giỏ”. Trong bối cảnh hiện nay, vàng phù hợp hơn với vai trò bảo toàn giá trị và đa dạng hóa danh mục, thay vì trở thành kênh đầu cơ chính. Đồng thời, việc theo dõi sát chính sách tiền tệ của Fed và các diễn biến địa chính trị toàn cầu là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro, tránh tình trạng mua ở vùng giá cao và bán ra khi thị trường điều chỉnh.

Cơn sốt vàng năm 2026 mang đến cả cơ hội lẫn thách thức. Trong một thị trường biến động mạnh, sự thận trọng và kỷ luật đầu tư là yếu tố then chốt giúp nhà đầu tư bảo vệ tài sản.